Home
Massage
Email
Haptonomie
Luisterlessen
Thema's
Hier doet het pijn
Ontspandag
Disclaimer
Marsfractuur
Marsfractuur, Vermoeidheidsbreukje ('Stressfractuur')

Diagnose van de marsfractuur
Bij meen marsfractuur voelt men pijn midden in de voorvoet bij lopen, rennen en springen. Druk van boven en vanonder is pijnlijk.

Inleiding tot de marsfractuur / vermoeidheidsbreukje / stressfractuur
Repeterende hoge belastingen vervormen tijdens de piekbelasting het bot en geven soms kleine onderbrekingen in de botbalkjes. Hierdoor ontstaat een pijnreactie. Wordt geen gehoor gegeven aan deze pijn dan kunnen er haarscheurtje ontstaan en uiteindelijk kan het bot echt breken. Bij broze botten, bijvoorbeeld bij osteoporose, treden deze processen eerder op. In sommige gevallen is er acuut veel pijn en direct een scheurtje in het bot. Een dergelijke breuk in het bot wordt een stressfractuur ofwel een vermoeidheidsbreuk genoemd. Een veel voorkomende stressfractuur is die van het middenvoetsbeentje bij rekruten die erg veel moeten lopen tijdens hun opleiding. Deze stressfractuur in de middenvoet wordt dan ook wel een marsfractuur genoemd. Vervelend is dat de meeste stressfracturen moeilijk zijn te zien op een röntgenfoto in de eerste weken na het ontstaan, maar meestal is het verhaal duidelijk. Pas later is op de foto, aan de vorming van nieuw botweefsel, te zien dat er een marsfractuur is / was.

In de beginfase van het ontstaan van een vermoeidheidsbreukje is er vaak een dragelijke pijn, die met name optreedt tijdens de landing. Als er met deze klacht doorgetraind wordt, kan de pijn (soms plotseling door extern geweld) dusdanig verergeren, dat er ook pijn bij wandelen of zelfs in rust voorkomt. Soms is er een duidelijke zwelling te zien op de plaats van de pijn.

Oorzaken van een vermoeidheidsbreukje / marsfractuur
Meestal is een samenspel van factoren verantwoordelijk voor het ontstaan van dit vermoeidheidsbreukje / marsfractuur:
. Een te snelle opvoering van tempo en / of duur van de trainingen in het begin van het seizoen of na het herstel van een blessure;
· Het veelvuldig uitvoeren van heuveltraining, sprongvormen of andere belastende trainingsvormen.
· Het lopen op een harde ondergrond (asfalt, beton) in combinatie met slecht schokabsorberend schoeisel (spikes);
· De aanwezigheid van sportrelevante afwijkingen, zoals een beenlengteverschil, een standafwijking van de voeten (knik- platvoeten, holvoeten) of een relatief tekort aan spierkracht van de voet- en kuitspieren;
· Bij vrouwen spelen soms hormonale factoren een rol bij het ontstaan van
stressfracturen. Intensieve inspanning remt namelijk de aanmaak van sommige hormonen die betrokken zijn bij herstel van botten en de botaanmaak. De botaanmaak raakt met name bij intensief sportende vrouwen gestoord omdat de belangrijke vrouwelijke hormonen sterk dalen sterk door intensieve trainingen. Dit heeft een vroegtijdige osteoporose (botontkalking) tot gevolg. Zo zijn er zelfs stress fracturen bij roeisters gezien in de ribben. Een belangrijk teken aan de wand is het onregelmatig worden of uitblijven van de menstruatie. (zie thema: vrouw en sport)


Hoe voorkom je het ontstaan van een marsfractuur?
Om deze blessure te voorkomen, is het raadzaam om onderstaande 'preventietips' op te volgen.
· Warming-up
Doe een goede warming-up: loop minimaal 5 minuten rustig in en voer daarna rekoefeningen uit. Daarna dient natuurlijk een specifieke warming-up uitgevoerd te worden!
· Goede trainingsopbouw
Zorg voor een goede trainingsopbouw. Verhoog de intensiteit en de omvang van de trainingen niet te snel. Voorkom eenzijdige trainingsvormen. Wissel bijvoorbeeld de sprongkracht- en heuveltraining af met minder belastende trainingen.
· Spierversterkende oefeningen
Ook voor lopers is het belangrijk om over een basisniveau aan kracht(-uithoudingsvermogen) te beschikken. Besteed in de training aandacht aan spierversterkende oefeningen voor de voetspieren, de 'voetheffers' en de kuitspieren.
· Goede techniek
Probeer met de juiste techniek te lopen, waarbij de voeten recht naar voren wijzen, op de buitenkant van de hak wordt geland en de voet over de binnenzijde van de bal van de voet afgewikkeld wordt.
· Ondergrond
Vermijd langdurig lopen op een harde ondergrond. Loop liever op een zachte ondergrond, zoals gras of in het bos.
· Sportschoenen
Draag soepele en goed passende sportschoenen met een schokdempende zool en een goede ondersteuning van de voetboog. Wanneer de voeten de neiging vertonen bij de voetafwikkeling te veel naar binnen weg te zakken ('overpronatie'), gebruik dan schoenen die dat tegengaan. Een goede sportzaak kan over de aanschaf van de juiste sportschoenen adviseren. Realiseer je dat de meeste spikes geen enkele schokdemping of ondersteuning geven. Train dus zoveel mogelijk op je gewone sportschoenen.
· Cooling-down
Beëindig de training altijd met een cooling-down. Deze bestaat uit enkele minuten rustig uitlopen en in ieder geval uit het uitvoeren van de boven beschreven rekoefeningen.
· Lichaamsgewicht
Zorg voor een juist lichaamsgewicht. Als er sprake is van een (te) hoog
lichaamsvetpercentage, helpt 'afvallen' zeker mee om overbelasting te voorkomen.
· Menstruatie
(Duur)atletes die meer dan een jaar niet of slechts zeer onregelmatig menstrueren, moeten de oorzaak hiervan laten onderzoeken en (zo mogelijk) een behandeling laten instellen.

Wat kun je doen als deze blessure (toch) is ontstaan?
Wees alert op het begin van deze pijnklachten. Een zeurende pijn tijdens of vlak na de sportbeoefening is niet normaal! 'Door de pijn heen lopen', leidt van kwaad tot erger.
Volg, om erger te voorkomen, de hier onderstaande regels op.
· De (sport)arts kan de blessure onderzoeken en meestal zo de diagnose stellen. Soms is nader onderzoek nodig (röntgenfoto) om de diagnose te bevestigen. Als er inderdaad sprake is van een (beginnend) vermoeidheidsbreukje zal vaak 6-8 weken gedoseerde rust noodzakelijk zijn. Eventueel kan gips noodzakelijk zijn. Alle activiteiten waarbij of waarna pijnklachten optreden, zijn verboden.
· Voer bovenstaande preventietips uit
· Pas de training aan
Vaak kan het tijdig aanpassen of stoppen van belastende trainingsvormen al voldoende zijn om een beginnende overbelasting van het bot te laten genezen. Je kunt in het algemeen je conditie goed op peil houden door alternatieve trainingsvormen op te zoeken waarbij de voeten niet te zwaar belast wordt zoals fietsen of aqua-joggen.
Als, na een rustperiode, begonnen wordt met de trainingsopbouw, is het belangrijk om in eerste instantie om de dag te trainen (het bot heeft dan steeds een dag de tijd om te herstellen van de belasting)
· Koelen
Koelen helpt in het algemeen goed tegen de pijn en tegen de zwelling. Het is niet zo dat het vermoeidheidsbreukje hierdoor eerder geneest.
· Aanschaffen nieuwe sportschoenen

Laat door een deskundige beoordelen of je schoenen (nog) goed zijn en of het aanmeten van sportsteunzolen door een orthopedisch schoenmaker zinvol is.
· Vraag sportmedisch advies
Als bovenstaande maatregelen niet binnen twee weken tot een duidelijke vermindering van de pijnklachten leiden, ga dan naar de huisarts of naar een sportarts. Deze (sport)arts kan dan beoordelen welke behandeling voor jou het beste is.

Tenslotte
Een vermoeidheidsbreukje / marsfractuur geneest meestal goed en restloos, hoewel dat soms wel erg lang kan duren.